🌐 سکوت اجباری در عصر ارتباطات ؛
از طرفی نمی شود حمله بیگانگان به کشور عزیزمان ایران که باعث کشته شدن مردمان بیگناه شده را محکوم نکرد و از طرفی هم نمی شود نسبت به فشارهای اقتصادی ایی که کسب و کارهای ما را به سمت نابودی می کشاند بی تفاوت ماند. با اینکه همچنان قوی و استوار هستیم از لحاظ فشار های اقتصادی و روانی کاملا محاصره شده ایم. با این حال اگر سکوت کنیم و چیزی نگوییم شاید باعث شود دولت و مسئولین مربوطه برداشتی اشتباه داشته باشند و برای کمک به این جامعه اقتصادی مجازی گامی برندارند.
همانگونه که میگوییم در مقابل جنگ نباید بی طرف بود و باید سمت وطن و میهن ایستاد، در مقابل قطعی اینترنت و تبعات بحرانیِ اقتصادی قطعی اینترنت بین الملل که گریبان ما را گرفته نیز نباید بی طرف بود و باید اطلاع رسانی کرد.
ما و جامعه کسب و کارهای مجازی در یک سال گذشته متحمل بزرگترین قطعی های دسترسی اینترنت بین الملل در تاریخ جهان هستیم، این قطعی ها در سه دوره زمانی طولانی و مستمر رخ داده اند، ابتدا خرداد و تیر 1404 بمدت 12 روز، سپس در دی ماه 1404 بمدت 14 روز و بیشترین در جنگ رمضان از 9 اسفند 1404 تا امروز 4 فروردین 1405 (که همچنان ادامه دارد) بمدت 25 روز، این قطعی ها باعث از بین رفتن تمام درآمد های پیش و پس از آن شده است، ضرری که جبران ناپذیر است و کسی جبران خسارت آنرا بر گردن نمی گیرد و هیچ اطلاعیه ای در خصوص آن صادر نمی شود و مهمتر از همه آنکه این قطعی ها از قبل قابل پیش بینی نبوده اند.
در دنیایی که هر روز بیش از پیش به هم گره می خورد و شریان حیاتی ارتباطات، نبض تپنده اقتصاد و جوامع بشری است، قطع ناگهانی و طولانی مدت اینترنت بین المللی در یک سال خورشیدی سه بار، زنگ خطری جدی برای آینده اقتصادی و اجتماعی کشور به صدا درآورده است. در بحبوحه تنش های منطقه ای و فشارهای بین المللی، در حالی که نیاز به دسترسی پایدار و امن به شبکه های جهانی بیش از هر زمان دیگری احساس می شود، تصمیماتی اتخاذ شده که نه تنها راهگشا نیست، بلکه ضربه ای مهلک بر پیکر رو به رشد اقتصاد دیجیتال ایران وارد آورده و آینده ارتباطات و توسعه کشور را در هاله ای از ابهام فرو برده است. اینجا به بررسی پیامدهای ویرانگر این اقدام، چرایی ناکارآمدی جایگزین های محدود مثل اینترنت ملی، و لزوم بازنگری فوری در رویکردها می پردازد.
📉 بخش اول: اقتصاد دیجیتال ایران؛ شکننده تر از همیشه
سال ها تلاش برای شکل دهی و توسعه اکوسیستم اقتصاد دیجیتال ایران، اکنون در معرض نابودی قرار گرفته است. اینترنت بین المللی، دیگر یک کالای لوکس یا ابزاری جانبی نیست؛ بلکه شریان حیاتی است که کسب وکارهای آنلاین، از استارتاپ های نوآور گرفته تا فریلنسرهای مستقل و فروشگاه های کوچک خانگی، نفس می کشند.
در حالی که جهان با سرعت نور به سمت اقتصاد دیجیتال گام برمی دارد، ایران با قطع دسترسی به اینترنت بین المللی، خود را در عصر حجر ارتباطات می یابد.
💬 فرار سرمایه و استعدادها
همانطور که کاوه نوذر، فعال اقتصاد دیجیتال، هشدار می دهد، “اکوسیستم فناوری از مسیر توسعه خارج شده و اکنون تنها برای بقا دست وپا می زند.” قطع دسترسی به بازارهای جهانی، ارتباط با سرمایه گذاران خارجی، و همکاری با متخصصان بین المللی، منجر به فرار گسترده سرمایه و استعدادهای نخبه از کشور شده است. فعالان این حوزه، که بخش قابل توجهی از نیروی کار جوان و تحصیل کرده را تشکیل می دهند، در مواجهه با این محدودیت ها، چاره ای جز مهاجرت یا توقف فعالیت نمی بینند.
💸 از دست رفتن درآمدهای ارزی
رسول قنبری، پژوهشگر اقتصادی، به درستی اشاره می کند که “قطع دسترسی به مشتریان خارجی، اولین ضربه مهلکی است که به اقتصاد دیجیتال وارد می شود. تمام سرویس ها، نرم افزارها، و خدمات تخصصی که پیش از این از طریق پلتفرم های جهانی به فروش می رسیدند و منبع مهمی برای ورود ارز به کشور بودند، اکنون در انزوا قرار گرفته اند. این امر نه تنها فرصت های رشد برندهای ایرانی را از بین می برد، بلکه توانایی کشور در کسب ارزآوری از طریق دانش و تخصص را نیز به شدت تضعیف می کند.”
🔍 نابودی سئو و کاهش بازدید ارگانیک
وب سایت ها و پلتفرم های داخلی که برای جذب مخاطب به موتورهای جستجوی جهانی نظیر گوگل وابسته اند، با افت شدید در آمار و نتایج جستجو مواجه شده اند.
قنبری توضیح می دهد که به دلیل عدم توانایی در به روزرسانی و ارسال سیگنال های جدید به موتورهای جستجو، سئوی بسیاری از وب سایت های داخلی به سرعت تخریب شد.
این یعنی کاهش چشمگیر بازدیدکنندگان بالقوه و در نهایت، سقوط آزاد فروش و خدمات، به خصوص برای کسب وکارهایی که خدماتشان “ضروری” تلقی نمی شود اما پایه اقتصاد دیجیتال را تشکیل می دهند.
🥅 بخش دوم: شبکه ملی اطلاعات؛ سرابی در کویر ارتباطات
در مواجهه با این بحران، برخی مسئولان همچنان بر جایگزینی اینترنت بین المللی با “شبکه ملی اطلاعات” (که گاهی به آن “اینترنت داخلی” گفته می شود) اصرار دارند. اما فعالان و کارشناسان اقتصاد دیجیتال این ایده را “سرابی بیش نمی دانند”.
🌍 ناتوانی در پاسخگویی به نیازهای جهانی
شبکه ملی اطلاعات، هرچند ممکن است برای برخی مصارف داخلی و ارتباطات درون کشوری کارآمد باشد، اما قادر به پشتیبانی از پیچیدگی ها و گستردگی اقتصاد دیجیتال نیست. تعاملات مالی بین المللی، دسترسی به سرویس های ابری جهانی نظیر کلودفلیر، استفاده از پلتفرم های همکاری تیمی بین المللی، موتورهای جستجو نظیر گوگل، هوش های مصنوعی و ارتباط با مشتریان و شرکای خارجی، نیازمند زیرساختی جهانی و پایدار است که شبکه ملی اطلاعات فاقد آن است.
🚨 نقش حیاتی در بحران
جالب اینجاست که کاوه نوذر اشاره می کند که “توسعه خوب سال های اخیر موجب شده در رخدادهای سال جاری، پلتفرم ها وظایفی را انجام دهند که دولت ها هیچ وقت توان و نیروی انسانی انجام آن را نخواهند داشت؛ زیرا در دوره جنگ یا بحران، اولویت ها بسیار متفاوت خواهد بود.” این بدان معناست که در شرایط بحرانی، اینترنت بین المللی نقش حیاتی در ارائه خدمات، اطلاع رسانی، و حفظ انسجام اجتماعی و اقتصادی ایفا می کند، نه قطع آن.
📢 بخش سوم: صدای اعتراض؛ از قلب کسب وکارهای آنلاین
ما، فعالان و صاحبان کسب وکارهای آنلاین، که تمام سرمایه، دانش و تلاشمان را وقف ساختن دنیایی دیجیتال کرده ایم، امروز شاهد فرو ریختن پایه های کار خود هستیم. این قطع ارتباط، تنها یک اختلال فنی نیست؛ بلکه تهدیدی مستقیم علیه معیشت هزاران نفر، نوآوری در کشور، و آینده اقتصادی ایران است.
- ما شبانه روز زحمت کشیدیم تا کسب وکار آنلاین خودمان را بنا کنیم؛ امروز در اوج نیاز به ارتباطات جهانی، با دیواری از سکوت و انزوا روبرو شده ایم.
- آیا سرمایه گذاری های ما، تلاش هایمان، و موقعیت شغلی هزاران نفر، ارزشی کمتر از چند روز یا چند ماه قطعی ارتباط دارد؟
- با قطع اینترنت بین المللی، نه تنها توان رقابت در بازارهای جهانی را از دست می دهیم، بلکه حتی در بازار داخلی نیز با کاهش شدید تقاضا و از بین رفتن کانال های ارتباطی مواجه می شویم.
- مگر نه این است که در شرایط تحریم و بحران، اقتصاد دیجیتال می توانست به عنوان یک اهرم نجات بخش عمل کند؟ چرا با دستان خود، این اهرم را از کار می اندازیم؟
اینها تنها بخشی از دغدغه ها و فریادهای خاموش کسانی است که زندگی و کسب وکارشان به تار و پود اینترنت بین المللی گره خورده است.
❗ نتیجه گیری و فراخوان فوری
قطع اینترنت بین المللی، نه تنها یک “ضربه مهلک” به اقتصاد دیجیتال ایران است، بلکه آینده ارتباطات، توسعه فناورانه، و حتی انسجام اجتماعی کشور را نیز به شدت تهدید می کند. اصرار بر رویکردهای انزواگرایانه در عصر ارتباطات، حرکتی خلاف جهت آب و محکوم به شکست است.
فراخوان:
- بازنگری فوری در سیاست های ارتباطی: رویکردهای مبتنی بر قطع ارتباطات جهانی باید کنار گذاشته شود و به جای آن، بر حفظ و تقویت امنیت و پایداری دسترسی به اینترنت بین المللی تمرکز گردد.
- اولویت بندی اقتصاد دیجیتال: کسب وکارهای دیجیتال باید به عنوان موتور محرکه اقتصاد و اشتغال زایی در شرایط کنونی، اولویت ویژه ای در سیاست گذاری ها داشته باشند.
- شفافیت و گفتمان: ایجاد فضایی برای گفتمان سازنده با فعالان و کارشناسان اقتصاد دیجیتال، و شنیدن صدای واقعی این حوزه.
اینترنت بین المللی، برای اقتصاد دیجیتال ایران، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت حیاتی است. تا زمانی که این شریان حیاتی مسدود باشد، نه تنها رشد اقتصادی ممکن نخواهد بود، بلکه شاهد نابودی تدریجی دستاوردهای سال ها تلاش و از دست رفتن فرصت های بی شمار برای آینده کشور خواهیم بود. زمان آن رسیده که واقعیت های جهان امروز را بپذیریم و پیوند ناگسستنی خود با جامعه جهانی ارتباطات را نه تنها حفظ، بلکه تقویت کنیم.